Η μεταβολή της νομικής πραγματικότητας δυνάμει αμετάκλητων διαπλαστικών αποφάσεων λαμβάνει χώρα (κατά κανόνα) για το μέλλον, ισχύει συνεπώς, κατ’ αρχήν, στο διηνεκές. Το ύψος του αναπροσαρμοσθέντος δικαστικά μισθώματος είναι δυνατόν να αναπροσαρμοσθεί εκ νέου είτε με επιγενόμενη συμφωνία των μερών είτε κατόπιν εκδόσεως μεταγενέστερης διαπλαστικής αποφάσεως. Διά της δημοσιεύσεως των Ν. 4002/2011 και 4081/2012 δεν αναιρέθηκε η παραχθείσα δυνάμει αμετάκλητων δικαστικών αποφάσεων διαπλαστική ενέργεια· ανεστάλη απλώς, κατά την διάρκεια της ισχύος τους, η επέλευση των αποτελεσμάτων της.

Με το άρθρο 25 του Ν. 5130/2024 θεσπίστηκε ο ενδέκατος λόγος αναψηλάφησης του άρθρου 544 αριθ. 11 ΚΠολΔ. Oλοκλήρωσε κατ’ αυτόν τον τρόπο ο Έλληνας νομοθέτης τη σταδιακή ενσωμάτωση στην ελληνική έννομη τάξη της ρήτρας επανεκκίνησης της εθνικής διαδικασίας (retrial clause) ως μέτρου εκτέλεσης των καταδικαστικών αποφάσεων του ΕΔΔΑ στο εσωτερικό αυτής. Στην παρούσα μελέτη, με αναφορές στο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο και στην πλούσια νομολογία του ΕΔΔΑ, αρχικά σκιαγραφούνται η φύση, η λειτουργία και η διαχρονική εξέλιξη του εν λόγω μέτρου εκτέλεσης, καθώς και η επιδραστικότητά του στην εθνική έννομη τάξη σε συνάρτηση και με τον χαρακτήρα της εθνικής δίκης. Επιπροσθέτως, τίθεται ο προβληματισμός της συμβατότητας του νεοεισαχθέντος λόγου αναψηλάφησης με τον χαρακτήρα της πολιτικής δίκης της αμφισβητούμενης δικαιοδοσίας ως κατεξοχήν χώρου σύγκρουσης δικαιωμάτων ιδιωτών.

Περί της ούτω καλουμένης «ενεργείας του πραγματικού» γίνεται λόγος, οσάκις ο νόμος ή η συμφωνία των μερών καθιστούν την έκδοσιν δικαστικής αποφάσεως ωρισμένου περιεχομένου στοιχείον του πραγματικού κανόνος δικαίου, συνεπώς δε και προϋπόθεσιν διά την επέλευσιν της υπό του κανόνος τούτου προβλεπομένης εννόμου συνεπείας. Περίπτωσις τοιαύτης ενεργείας απαντά εις το πραγματικόν του άρθρου 544 αρ. 6 ΚΠολΔ, το οποίον προσμετρά την έκδοσιν ποινικής αποφάσεως, αναγνωριζούσης αμετακλήτως την εγκληματικήν αλλοίωσιν των αποδείξεων πολιτικής δίκης, μεταξύ των λόγων αναψηλαφήσεως αυτής.

Το προβλεπόμενο στο άρθρο 7 του Ν. 4481/2017 μαχητό τεκμήριο της κατ’ εξαίρεση νομιμοποίησης των οργανισμών συλλογικής διαχείρισης ή προστασίας δικαιωμάτων της πνευματικής ιδιοκτησίας επιτελεί αποδεικτική, συγχρόνως δε και νομιμοποιητική λειτουργία.

Αναγκαστική εκτέλεση. Διαχρονικό δίκαιο Ν. 5221/2025. Κατάργηση του άρθρου 912 ΚΠολΔ από τον χρόνο δημοσίευσης του Ν. 5221/2025 (28.7.2025). Απόρριψη της από 7.8.2025 αίτησης αναστολής που κατατέθηκε στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο λόγω έλλειψης καθ’ ύλην αρμοδιότητας του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου.

Η αγωγή ακύρωσης διαιτητικής απόφασης υπόκειται σε αποκλειστική αποσβεστική προθεσμία και οι σχετικοί λόγοι ακύρωσης, οι οποίοι απαριθμούνται περιοριστικά στον νόμο, δεν λαμβάνονται αυτεπαγγέλτως υπόψη. Αντιθέτως, η αγωγή αναγνώρισης ανυπαρξίας διαιτητικής απόφασης δεν υπόκειται σε προθεσμία, ενώ η ανυπαρξία, η οποία λαμβάνεται και αυτεπαγγέλτως υπόψη, μπορεί να προβληθεί και κατ’ ένσταση.